Wetenschappelijk verhaal
Wat kan een hoofdpijnverpleegkundige voor u betekenen?
Peter van den Berg, neuroloog Isala kliniek te Zwolle
Inleiding
De functie van een gespecialiseerde verpleegkundige werkzaam op de polikliniek is een vrij nieuw fenomeen in de geneeskunde. De functie van de verpleegkundige was vooral een patiënt verzorgende en observerende taak. Echter de afgelopen tijd is de rol die een verpleegkundige kan vervullen langzaam aan het veranderen. Dit heeft geleid tot de functie van gespecialiseerde verpleegkundigen, aanvankelijk was dit op specifieke verpleegafdelingen zoals de intensive care, cardiologie care en kinder afdeling. Maar ook op de polikliniek is er een ontwikkeling op dit gebied. Het is begonnen met de oncologie- en diabetes-verpleegkundige. In navolging hiervan zag men deze ontwikkeling ook bij de neurologie.
Er zijn een aantal chronische neurologische aandoeningen (hoofdpijn, Multiple Sclerose, Ziekte van Parkinson) waarvoor de patiënt frequent gezien wordt door artsen. Redenen hiervoor zijn onder meer instellen op medicatie, vragen en problemen met betrekking tot het psychosociaal functioneren van de patiënt.
Met de huidige opzet de gezondheidszorg aangaande strikte budgettering dreigen deze chronische patiënten tussen wal en schip te vallen. De gespecialiseerde verpleegkundige kan een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van de arts bij het uitvoeren van haar/zijn werkzaamheden; hierbij kan gedacht worden aan onder meer:
- Verkrijgen en verzamelen van medische gegevens voor de arts om tot een diagnose te komen; b.v. afnemen van de anamnese door middel van een standaard hoofdpijn vragenlijst.
- Informatie geven over de hoofdpijn diagnose die door de arts gesteld is aan de patiënt.
- Informatie geven betreffende leefregels aangaande voorkomen van hoofdpijn.
- Als een patiënt ingesteld is op medicamenteuze therapie; de patiënt te vervolgen en in overleg met de arts eventuele medicamenteuze veranderingen te bespreken.
In de praktijk
In Nederland is de laatste jaren een toename van het aantal hoofdpijn verpleegkundige; dit komt doordat er steeds meer hoofdpijn poliklinieken opgezet worden. De neurologen van de hoofdpijn klinieken werken samen in de Nederlandse Vereniging van Hoofdpijncentra. Zij hebben als doel om de zorg voor hoofdpijn patiënten zo goed mogelijk te verbeteren. De meeste hoofdpijnverpleegkundige in Nederland worden nu door de eigen neuroloog opgeleid waarbij er vaak een uitwisseling plaats vindt om te een kijkje in een andere hoofdpijn polikliniek te nemen.
Een punt van aandacht voor de nabije toekomst voor de Nederlandse Vereniging van Hoofdpijn Centra is een goede scholing van de hoofdpijn verpleegkundige. In Engeland is er een universitaire cursus van ongeveer 1 jaar die de verpleegkundige kan volgen waar veel aspecten betreffende hoofdpijn onderwezen worden. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat de rol van hoofdpijnverpleegkundige in Engeland anders is. De hoofdpijn verpleegkundige wordt ook in de eerste lijn ingezet om diagnose bij hoofdpijn vast te stellen. Angst dat de hoofdpijnverpleegkundige veel belangrijke hoofdpijn diagnoses mist, blijkt ongegrond zoals blijkt uit een onderzoek van Clarke. [Clarke CR et al. JNNP 2005;76:1170-2]
Kortom in Nederland zijn we goed begonnen maar is nog wat te doen op het gebied van verdere ontwikkeling wat betreft onderwijs en inzet van de hoofdpijn verpleegkundige.
|